Sovyetler Birliği’nin Murmansk bölgesinde yürüttüğü sondaj, 1990’ların başında yerin yaklaşık 12 kilometre altında 180 dereceyi aşan sıcaklıklar nedeniyle durduruldu. Bu düzeyde kayaçların sertliğini kaybederek plastik gibisi bir yapıya büründüğü ve sondaj ekipmanlarının çalışamaz hale geldiği belirlendi.
SONDAJ NEDEN DURDU?
Jeologların ölçümlerine nazaran derinlik arttıkça sıcaklık öngörülenin çok üzerine çıktı. Matkap uçları erime noktasına yaklaşırken, kayaçların beklenenden farklı davrandığı görüldü. Bu durum, daha derine inilmesini teknik olarak imkânsız hale getirdi ve proje resmen askıya alındı. Fakat Kola Sondajı’nı global çapta tanınır kılan asıl öge, çalışmalar sırasında alınan ses kayıtları oldu.
“CEHENNEMİN SESİ” KAYITLARI
Sondajın en derin noktasına indirilen ısıya sağlam mikrofonlar, yer altından gelen ağır ve sistemsiz uğultular kaydetti. Kayıtlardaki sesler, birtakım frekanslarda insan çığlıklarını andıran bir yapı gösterdi. Bu durum, medyada “Cehennemin Sesi” başlığıyla yer aldı ve kısa müddette efsaneye dönüştü.
Bilim insanları seslerin, yüksek basınç altındaki kayaç hareketleri ve gaz boşalmalarından kaynaklanan akustik titreşimler olduğunu açıkladı. Lakin Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte projenin birçok verisinin kaybolması, kayıtların kaynağına dair net bir raporun yayımlanmasını engelledi.
YERİN ALTINDAN ÇIKAN BİLİMSEL BULGU
Kola Sondajı sırf ses kayıtlarıyla değil, jeolojiye dair bulgularıyla da dikkat çekti. Araştırmacılar, yerin 7 kilometre altında sıvı suya rastladı. Bu suyun yüzeyden sızmadığı, minerallerin içindeki hidrojen ve oksijenin yüksek basınç altında birleşmesiyle oluştuğu tespit edildi.
Ayrıca derinliklerde mikroskobik fosil izlerine rastlanması, hayatın hudutlarına dair mevcut kabulleri sorgulattı. Bu bulgular, yerkabuğunun sanılandan çok daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu ortaya koydu.
BUGÜN YALNIZCA MÜHÜRLÜ BİR DELİK KALDI
Kola’daki sondaj alanı bugün büsbütün terk edilmiş durumda. Sadece 23 santimetre çapındaki kuyu, kalın bir çelik kapakla kapatılmış halde duruyor. Dünya’nın merkezine olan uzaklığın sadece çok küçük bir kısmına ulaşılmış olsa da, bu derinlik insanlığın yerkabuğuna dair hudutlarını net biçimde gösteren bir rekor olarak kabul ediliyor.
Kaynak: Sözcü
