Çin’in güneyindeki Shenzhen kentinde bulunan 2 alışveriş merkezi, tuvaletlerdeki sigara dumanına karşı “utandırma” yoluna başvurdu.
Yüksek para cezalarına ve ihtar levhalarına karşın tuvaletlerde sigara içilmesinin önüne geçilemeyince, idare teknolojiyi devreye soktu.
South China Morning Post’un (SCMP) haberine nazaran, Shuibei Memleketler arası Merkezi ve Shuibei Jinzuo Binası’ndaki tuvalet kabinlerine “akıllı cam kapılar” takıldı. Olağan kaidelerde opak (buzlu) olan bu kapılar, içerideki sensörler sigara dumanını algıladığı anda otomatik olarak şeffaf hale geliyor.
“İNTERNET ÜNLÜSÜ OLMAK İSTEMİYORSANIZ İÇMEYİN”
Alışveriş merkezi idaresi, bu radikal uygulamanın emelinin caydırıcılık olduğunu belirtiyor. Tuvalet girişlerine asılan ikazlarda ise epey net bir bildiri var: “Sigara içerseniz cam şeffaflaşır. İnternette ünlü olmak istemiyorsanız lütfen sigara içmekten kaçının.”
Uygulamanın yasal boyutu ise tartışma konusu. Avukat Lu Weiguo, bu tedbirin Çin maddelerini direkt ihlal etmediğini lakin “gri bir alanda” kaldığını belirtiyor. Sistemin yanlışlı çalışması ve sigara içmeyen birinin mahremiyetinin ihlal edilmesi durumunda, alışveriş merkezlerinin tazminat davalarıyla karşı karşıya kalabileceği ihtarında bulunuyor. İşletmeciler ise güvenlik tedbiri olarak kapının yanına bir “sıfırlama düğmesi” koyduklarını belirtiyor.
CEZALAR CAYDIRICI OLMADI
Shenzhen’de 2014 yılından beri kamu binaları ve AVM’lerde sigara içmek yasak. Yasağı ihlal edenlere 50 ila 500 Yuan (yaklaşık 310- 3100 TL) ortasında değişen cezalar kesilse de, bu yaptırımlar tiryakileri durdurmaya yetmedi.
Varsity mecmuasının raporuna nazaran, kentteki barlar ve tuvaletler duman altı olmaya devam ediyor. Bir barmen durumu, “Sekiz yıldır günde bir sigara içiyorum, yasak hiçbir şeyi değiştirmedi. Ceza ödeyen tek bir kişi bile tanımıyorum” kelamlarıyla özetliyor.
ÇİN’DE SİGARA TÜKETİMİ AZALMIYOR
Çin, sigara tüketiminde dünya liderliğini koruyor. 2022 datalarına nazaran ülkede yılda 2,4 trilyon sigara satılıyor. Dünya genelinde sigara içme oranı son 20 yılda %34’ten %23’e düşerken, Çin’de bu oran neredeyse sabit kalarak %26 düzeylerinde seyrediyor.
Ülkedeki “tuvalet gariplikleri” ise bununla sonlu değil. Daha evvel Pekin’deki genel tuvaletlerde, tuvalet kağıdı almak isteyenlerin yüz tanıma sistemiyle reklam izlemeye zorlanması ve bir mobilya mağazasının tuvaletini kiralık odaya çevirmesi de gündem olmuştu.
Kaynak: Sözcü
