474 yıllık geçmişe sahip İngiliz yatılı okulunun kütüphanesinde bulunan el yazması, uzun müddet “ikincil bir metin” olarak kayıtlarda yer aldı. Lakin yeni araştırmalara nazaran yapıtın geç Orta Çağ’ın en değerli manevî metinlerinden biri olduğu ortaya çıktı. Keşif, Popular Science mecmuasında de yer aldı.
TEK BİR SÖZ GERÇEĞİ ORTAYA ÇIKARDI
El yazmasını yine inceleyen Bergen Üniversitesi’nden Orta Çağ edebiyatı araştırmacısı Timothy Glover, kataloglarda MS 25 olarak geçen metnin aslında Rolle’un Latince kaleme aldığı özgün metin olduğunu belirledi. Bunu kanıtlayan en değerli ayrıntı ise Rolle’a has, öteki hiçbir metinde geçmeyen “meliphono” sözüydü.
Bu uydurma terim, muharririn İlah ile en yüksek ruhsal birleşmeyi tanımlamak için kullandığı “meleki ilahi” manasına geliyor. Sözün metinde yer alması, el yazmasının sonradan düzenlenmemiş, eksiksiz bir özgün olduğunu mutlaklaştırdı.
ORTA ÇAĞ’IN EN ÇOK OKUNAN YAZARLARINDAN
Yaklaşık 1300 yılında Yorkshire’da doğan ve “Münzevi Richard” olarak da bilinen Rolle, 1349’da büyük ihtimalle Kara Veba sırasında hayatını kaybetti. Buna karşın yapıtları Orta Çağ’da son derece yaygındı. Günümüze 650’den fazla el yazması ulaşmış durumda. Bu sayı, Geoffrey Chaucer üzere devrin ünlü müelliflerini bile geride bırakıyor.
“Emendatio vitae”, Orta Çağ insanı için bir çeşit manevî rehber niteliği taşıyor ve insanın içsel gelişimini anlatan 12 basamaklı bir dönüşüm sürecini mevzu alıyor.
Glover, şu an Orta Çağ’dan bu yana bu metni, elinde tuttuğu şeyin gerçek bir özgün olduğunu bilerek okuyan birinci kişi olduğunu söylüyor.
SESSİZ KÜTÜPHANELERDE GİZLİ TARİH
“Bu harikulâde bir el yazması. Müellifiyle direkt bir bağ kurmanızı sağlıyor ve Richard Rolle, bugüne kadar hak ettiğinden çok daha az tanındı.”
Bu keşif, Orta Çağ’ın manevî dünyasına ışık tutmanın yanı sıra, tarihi açıdan kıymet biçilemez yapıtların yıllarca fark edilmeden kalabileceğini de gösteriyor. Üstelik bazen bu hazineler, bir müzenin değil, bir okul kütüphanesinin raflarında saklanıyor.
Kaynak: Sözcü
